Developmental Coordination Disorder (DCD) en Neuromotor Task Training (NTT)

Kinderen met een motorische ontwikkelingsstoornis en hun behandeling/coaching

1960-heden

Kinderen die motorisch NIET met hun leeftijdsgenoten konden meekomen, werden MBD-kinderen (minimal brain damage) genoemd.
Aangezien er geen feitelijke hersenbeschadigingen werden gevonden, gaf men de voorkeur aan andere benamingen. Er was veel onduidelijkheid. Veel gebruikte termen waren: 'kinderen met sensomotorische problemen', 'houterige kinderen en kinderen met dyspraxie.
DCD is de huidige term die in de internationale naamgeving wordt gebruikt.
In het Nederlands betekent dit:
DCD is een verzamelnaam voor een aantal kenmerken van (licht) gestoorde motorische functies, zoals een lage spierspanning, een grote bewegingsonrust, coördinatieproblemen of problemen met fijn-motorische vaardigheden. Deze problemen kunnen apart voorkomen, maar veel vaker treden ze in combinatie op.

Kenmerken

Soepel bewegen, praten, uit je woorden komen, jezelf aan- en uitkleden, tandenpoetsen, billen afvegen, met mes en vork eten, veters strikken, een bal gooien en vangen, met een pen schrijven etc. etc. Het lijkt allemaal zo gewoon dat kinderen deze vaardigheden leren. Echter, voor sommige kinderen is dat niet zo gewoon. Dat kunnen kinderen zijn met DCD. Kinderen met DCD hebben vooral problemen met het aanleren van (nieuwe) motorische vaardigheden. Zij hebben een achterstand in de algemene motorische ontwikkeling t.o.v. leeftijdsgenootjes. Ze worden daardoor gehinderd in hun dagelijkse doen en laten, zonder dat er een duidelijke ( medische) oorzaak aan ten grondslag ligt.
Leerproblemen komen regelmatig voor bij kinderen met DCD, alsook problemen op sociaal-emotioneel gebied. Deze kunnen tot uiting komen in een lage zelfwaardering (negatief zelfbeeld), faalangst, geringe motivatie en leiden soms tot teruggetrokken gedrag. Deze genoemde problemen hoeven niet te gelden voor ieder kind met DCD.

Signaleren en diagnosticeren ( M-ABC)

Ouders / verzorgers en leerkrachten kunnen naar aanleiding van bovenstaande het idee krijgen dat het kind mogelijk DCD heeft. ( signalering). De leerkrachten van het (S) B.O. in de stad Groningen beschikken over een lijst waarmee ze snel de motorische mogelijkheden van het kind in kaart kunnen brengen. Zij kunnen het kind doorsturen naar de motorisch remedial teacher. Bij gerede twijfel kunnen zij na bespreking met de ouders/ verzorgers, adviseren om het kind specifiek te laten testen door de kinderfysiotherapeut.
De kinderfysiotherapeut neemt een betrouwbare, valide test af die de motorische mogelijkheden van het kind nauwkeurig bepaalt. Er worden door het kind een aantal bewegingsopdrachten uitgevoerd. De manier waarop het kind dit doet wordt ook bekeken. Bovendien wordt tijdens de test het gedrag van het kind geobserveerd. Bijvoorbeeld: wanneer het kind faalangstig is zal dat de prestatie negatief beinvloeden. Wanneer een kind goed gemotiveerd is zal dit de prestatie positief beinvloeden.
De test die wordt afgenomen is de:

Movement Assesment Battery for Children ( M-ABC)

De Movement ABC is bedoeld voor afname bij kinderen in de leeftijd 4 jaar tot en met 12+ jaar, die geen aantoonbare neurologische aandoening hebben. Dus zowel kinderen in het gewoon en speciaal onderwijs met lichte motorische afwijkingen of achterstand kunnen met de M-ABC worden getest.

Resultaten en dan?

Indien de M-ABC een twijfelachtige of niet-voldoende score laat zien, zal de kinderfysiotherapeut adviseren het kind te gaan behandelen/ coachen. Onderzoek heeft aangetoond dat kinderen er NIET spontaan “overheen groeien”.
De behandeling / coaching die wordt gegeven door de kinderfysiotherapeut is de Neuromotor Task Training.

Neuromotor Task Training( NTT)

De NTT is gebaseerd op wetenschappelijke inzichten in vier domeinen:

1. Het sturen van de beweging en de controle.

2. Motorisch leren

3. Vaardigheidstraining

4. Aansluiten bij de leeftijd- leefwereld van het kind.

Het oefenen gebeurt taak (task) gericht. Bijvoorbeeld een kind heeft vooral problemen in de schrijfbewegingen, dan worden dus de schrijfbewegingen geoefend!
Het kind wordt inzicht gegeven in het (eigen) bewegen. De coaching vindt plaats in de eigen praktijk van de kinderfysiotherapeut en / of binnen de school.

Doel van de behandeling/ coaching (NTT)

Het kind kan die vaardigheden uitvoeren die in zijn/ haar omgeving van betekenis zijn, dus die van belang zijn voor het dagelijks functioneren van het kind.
Dit betekent dat de motoriek het dagelijks leven NIET meer negatief beïnvloedt.

Uitkomsten van behandeling/coaching

Uit recent onderzoek is gebleken dat de motorische prestaties van een kind met DCD verbeteren door Neuromotor Task Training bij de kinderfysiotherapeut
Wanneer het kind aan de top van zijn/ haar presteren is, waarbij er toch nog problemen worden ondervonden in het dagelijks leven, dan leert de kinderfysiotherapeut in samenwerking met de ergotherapeut het kind de best mogelijke strategieen aan. Soms zijn hulpmiddelen als een laptop in de klas een prima optie om het schoolse leren van het kind te ondersteunen en verder te laten ontwikkelen. Voor spraak- taalproblemen wordt samengewerkt met logopedisten.

Duur van de Neuromotor Task Training

Na het onderzoek worden eerst negen behandelingen gedaan, waarna evaluatie volgt.
Bij de evaluatie wordt de individuele vooruitgang van het kind en het effect van de kinderfysiotherapeutische behandeling (NTT) gemeten.
Afhankelijk van de behaalde resultaten kan er een vervolg aan de coaching worden gegeven.
Tevens kunnen er samenwerkende behandelaars worden ingeschakeld: de ergotherapeut en de logopedist.

De coaching van DCD kinderen vindt bij voorkeur multidisciplinair plaats.